اپلای علوم گیاهی در اروپا؛ رشته‌ای که پول دارد ولی جای اشتباه دنبالش می‌گردند
بخش بزرگی از پوزیشن‌های علوم گیاهی اروپا در دانشکده‌های کشاورزی و مهندسی زیستی آگهی می‌شود، نه در دانشکده‌های زیست‌شناسی
علوم گیاهی یکی از کم‌رقابت‌ترین حوزه‌های زیستی اروپاست و بودجه‌اش رو به رشد است — امنیت غذایی، تاب‌آوری اقلیمی و کاهش نهاده‌های شیمیایی سه اولویت اعلام‌شده‌ی اتحادیه‌ی اروپایند. اما بسیاری از متقاضیان پوزیشن‌ها را پیدا نمی‌کنند، چون آگهی‌ها در دانشکده‌های کشاورزی، مهندسی زیستی و محیط‌زیست منتشر می‌شوند نه علوم زیستی. همزمان یک مانع خاص این رشته وجود دارد که در هیچ راهنمای عمومی نمی‌آید: پوزیشن‌هایی که کار میدانی با کشاورزان محلی دارند، اغلب زبان محلی را شرط قطعی می‌کنند. این نوشته به تفکیک زیرشاخه‌ها، تفاوت مدل استخدام کشورها، و قواعدی می‌پردازد که به نفع متقاضی خارج از اروپا کار می‌کنند.
اپلای زیست گیاهی و اصلاح نباتات؛ کدام کشور، کدام دانشکده، کدام شرط
فهرست محتوا
Plant Science in Europe: Funded, Growing, and Advertised Where You Are Not Looking
اگر در زیست گیاهی، فیزیولوژی گیاهی یا اصلاح نباتات کار کرده‌اید و فهرست پوزیشن‌های اروپا را باز کرده‌اید، احتمالا نتیجه گرفته‌اید که این رشته پوزیشن کمی دارد. آن نتیجه معمولا غلط است — ولی از یک مشاهده‌ی درست می‌آید: شما جای اشتباه گشته‌اید.
علوم گیاهی در اروپا در سه دسته دانشکده آگهی می‌شود: کشاورزی و مهندسی زیستی، محیط‌زیست و بوم‌شناسی، و علوم زیستی. سهم سومی از همه کمتر است. یعنی اگر جست‌وجویتان را به دانشکده‌های زیست‌شناسی محدود کنید، بیشتر بازار را نمی‌بینید.
اپلای علوم گیاهی در اروپا؛ رشته‌ای که پول دارد ولی جای اشتباه دنبالش می‌گردند
چرا این رشته پول دارد
سه اولویت اعلام‌شده‌ی اتحادیه‌ی اروپا مستقیما به علوم گیاهی وصل‌اند: امنیت غذایی، تاب‌آوری اقلیمی محصولات زراعی، و کاهش نهاده‌های شیمیایی. اینها شعار نیستند؛ برنامه‌های پژوهشی بلندمدت با بودجه‌ی چندساله پشتشان است.
نتیجه‌اش این است که علوم گیاهی برخلاف تصور رایج، حوزه‌ای در حال رشد است. و چون تعداد متقاضیان بین‌المللی‌اش کمتر از حوزه‌های پزشکی است، نسبت رقابت به فرصت در آن بهتر است — یکی از معدود جاهایی در اپلای اروپا که این جمله را می‌شود گفت.
زیرشاخه‌ها و اینکه هر کدام چه می‌خواهند
زیست‌شناسی مولکولی گیاهی و ژنتیک — مقاومت به بیماری، تحمل تنش، مهندسی مسیرهای متابولیک. نزدیک‌ترین زیرشاخه به کسی که پس‌زمینه‌ی زیست مولکولی دارد. معمولا در دانشکده‌های زیست یا بیوتکنولوژی.
فیزیولوژی گیاهی — فتوسنتز، روابط آبی، پاسخ به تنش غیرزیستی. ترکیبی از کار آزمایشگاهی و گلخانه‌ای.
اصلاح نباتات و ژنومیک کمی — اینجا رشته به آمار و ژنتیک کمی گره خورده و بخش بزرگی از پوزیشن‌ها محاسباتی‌اند. اگر با مدل‌های آماری راحت نیستید، این زیرشاخه سخت است.
بوم‌شناسی گیاهی و جوامع گیاهی — معمولا در دانشکده‌های محیط‌زیست، با کار میدانی جدی.
فیتوپاتولوژی و زیست‌شناسی قارچی — برهم‌کنش گیاه و پاتوژن. جالب اینکه بعضی از این پوزیشن‌ها در گروه‌های میکروبیولوژی آگهی می‌شوند نه گیاه‌شناسی.
مدل‌سازی رشد گیاه و کشاورزی دقیق — سریع‌ترین رشد را دارد و کاملا محاسباتی است. ورودی‌اش از ریاضی کاربردی، فیزیک محاسباتی و علوم کامپیوتر هم باز است. اگر پس‌زمینه‌ی شما زیستی است ولی برنامه‌نویسی بلدید، اینجا کم‌رقابت‌ترین در است.
خاک و کشاورزی احیاکننده — رشد سریع، اما بخش زیادی از آن با کشاورزان محلی سروکار دارد، که به مانع بعدی می‌رسیم.
PhD and Postdoc Positions in Plant Science Across Europe
مانعی که مخصوص این رشته است
در بیشتر حوزه‌های زیستی، انگلیسی کافی است. در علوم گیاهی همیشه نه.
پوزیشن‌هایی که کار میدانی با کشاورزان یا ذی‌نفعان محلی دارند، اغلب زبان محلی را شرط قطعی می‌کنند — نه به‌عنوان مزیت، بلکه به‌عنوان الزام. در هلند، آگهی‌های کشاورزی احیاکننده معمولا می‌نویسند تسلط بر هلندی در گفتار و نوشتار الزامی است، و بعضی سطح C1 را نام می‌برند. دلیلش هم منطقی است: نمی‌شود بدون زبان با کشاورز مصاحبه کرد.
این شرط را نمی‌شود دور زد و بعد از استخدام هم یاد نمی‌گیرید، چون کار از روز اول شروع می‌شود.
اما نکته‌ی مهم این است: این شرط فقط شامل پوزیشن‌های میدانی و ذی‌نفع‌محور است. پوزیشن‌های آزمایشگاهی، گلخانه‌ای و محاسباتی در همان دانشگاه‌ها معمولا کاملا انگلیسی‌اند. پس دیدن یک آگهی هلندی‌زبان نباید شما را از آن دانشگاه ناامید کند؛ باید شما را به سراغ آگهی بعدی همان گروه ببرد.
دانلود فایل اکسل پوزیشن ها
فایل اکسل پوزیشن های علوم گیاهی
کشورها یک شکل کار نمی‌کنند
هلند مرکز ثقل علوم گیاهی اروپاست و واخنینگن به‌تنهایی بخش بزرگی از آن. مدل هلندی روشن است: دانشجوی دکترا کارمند است، حقوق شروع حدود ۳٬۲۰۰ یورو در ماه که تا سال چهارم به حدود ۴٬۰۵۰ می‌رسد، بیمه و بازنشستگی دارد و شهریه‌ای در کار نیست.
واخنینگن یک ویژگی دارد که ارزش گفتن دارد: در آگهی‌هایش می‌نویسد تیم مشاوران مهاجرتی‌اش در روند ویزا به شما و خانواده‌تان کمک می‌کند، و برنامه‌ای برای کاریابی همسر دارد. این تعهد مشخصی است، نه تعارف — و برای کسی که با خانواده مهاجرت می‌کند تفاوت واقعی دارد.
سوئد پوزیشن‌های خوبی در فیزیولوژی گیاهی و بوم‌شناسی دارد، عمدتا در دانشگاه علوم کشاورزی سوئد، اوپسالا و استکهلم. دانشجوی دکترا کارمند است، چهار سال، تحت آیین‌نامه‌ی آموزش عالی سوئد.
اما یک نکته‌ی سوئدی: بعضی دانشگاه‌ها حقوق را در آگهی نمی‌نویسند. استکهلم فقط می‌نویسد «حقوق ثابت» بدون هیچ رقم یا نردبانی. این ضعف آن پوزیشن نیست، سیاست آن دانشگاه است — و یعنی باید مستقیم بپرسید.
بلژیک پوزیشن‌های خوبی در بیوتکنولوژی محصولات زراعی دارد، به‌ویژه در لوون. اما یک هشدار: در بلژیک تفاوت میان قرارداد کاری و بورسیه بزرگ است، و پوشش تأمین اجتماعی در برخی مسیرهای بورسیه فقط برای شهروندان منطقه‌ی اقتصادی اروپاست. ایران توافق دوجانبه‌ای با بلژیک ندارد. پیش از پذیرش، بپرسید نوع قرارداد چیست.
فنلاند حجم کمتری دارد ولی شفاف است: حقوق در متن آگهی می‌آید و معمولا نوشته می‌شود فنلاندی لازم نیست.
بریتانیا آگهی دارد ولی مدلش فرق می‌کند: پوزیشن‌های دکترا عمدتا بورسیه‌اند و شهریه دو نرخ دارد. جمله‌ی «شهریه‌ی کامل» ممکن است فقط نرخ داخلی را بگوید و تفاوت را روی دوش متقاضی بین‌المللی بگذارد.
و قواعدی که به نفع شما کار می‌کنند
قاعده‌ی تحرک ماری کوری کسی را که بیش از ۱۲ ماه از سه سال گذشته را در کشور میزبان بوده حذف می‌کند. در پوزیشن‌های با فاند اروپایی، رقبای داخلی حذف می‌شوند و شما نه.
آگهی‌های چندجایگاهی. گاهی یک آگهی دو یا سه پوزیشن را با هم اعلام می‌کند و این را فقط با خواندن متن می‌فهمید. شانس شما در آن، چند برابر یک آگهی تک‌جایگاه است.
و کنسرسیوم‌های چنددانشگاهی. در هلند برنامه‌های ملی وجود دارد که چند دانشگاه را زیر یک فاند جمع می‌کنند. اپلای به یکی از آن‌ها گاهی یعنی دیده شدن در شبکه‌ای بزرگ‌تر.
نتیجه
علوم گیاهی حوزه‌ای است که در آن جای درست گشتن، مهم‌تر از تعداد اپلای است. اگر فقط دانشکده‌های زیست‌شناسی را بگردید، بخش بزرگی از بازار را نمی‌بینید و نتیجه می‌گیرید فرصت کم است.
پیش از هر اقدام چهار چیز را روشن کنید: این آگهی آزمایشگاهی است یا میدانی یا محاسباتی؛ زبان محلی شرط قطعی است یا نه؛ قرارداد کاری است یا بورسیه؛ و فاند شهریه‌ی بین‌المللی را پوشش می‌دهد یا نه.
و اگر پس‌زمینه‌ی شما زیستی است ولی می‌دانید که مدل‌سازی و آمار آینده‌ی این رشته است، تصمیم واقعی‌تان این است که همین حالا اپلای کنید یا شش ماه روی مهارت کمی بگذارید. آن تصمیم به پروفایل خودتان بستگی دارد و در یک جلسه‌ی بررسی پرونده روشن می‌شود. جزئیات مشاوره در بخش تماس سایت آمده است.
در فایل زیر، پوزیشن‌های باز دکتری و پست‌داکترا در حوزه‌ی علوم گیاهی، فیزیولوژی گیاهی و اصلاح نباتات را جمع کرده‌ایم. هر ردیف مستقیما از صفحه‌ی خود دانشگاه بررسی شده و وضعیت فاند، شرایط ورود و نکاتی که باید پیش از اقدام چک شوند در آن آمده است.